W poprzedniej części artykułu na temat Chłodnej opisałem historię ulicy, jej przebieg i zabudowę oraz podałem informacje odnośnie zrealizowanej w 2011 roku rewitalizacji. Teraz natomiast chciałbym się skupić na jej najcenniejszych, najbardziej istotnych obiektach.

Prezentując wybrane zabudowania ulicy Chłodnej skupię się na przedstawieniu trzech historycznych budynków: Koszary Gwardii Konnej Koronnej, Kościół parafialny św. Karola Boromeusza, Kamienica pod zegarem oraz jednym współczesnym – bardzo istotnym biurowcu – Warsaw Trade Tower.

Koszary Gwardii Konnej Koronnej – ul. Chłodna 3

Zabudowania te zostały wzniesione w latach 1731-1732 według projektu Jana Zygmunta Deybla i nazywane były Koszarami Mirowskich, Wielopolskich lub Gwardii Koronnej. Stanowiły zespół sześciu budynków koszarowych ustawionych parzyście po obu stronach drogi wiodącej na Wolę jako swego rodzaju zakończenie tzw. Osi Saskiej. Nazwę Mirowskie wywodzą od nazwiska dowódcy Gwardii Konnej Koronnej generała Wilhelma Miera. Budynki zostały przebudowane w latach osiemdziesiątych XVIII wieku według projektu Stanisława Zawadzkiego w dobie Królestwa Polskiego. Od XIX wieku służyły za siedzibę jednego z oddziałów warszawskiej Straży Ogniowej powołanej do życia 23 grudnia 1834 roku decyzją Rady Administracyjnej Królestwa Polskiego.

W końcu XIX wieku rozebrano część budynków koszarowych (cztery pawilony) lokując na ich miejscu Hale Targowe zwane tradycyjnie Mirowskimi. Pozostałe dwa budynki ocalały po II wojnie światowej. Niestety północny częściowo uszkodzony skrócono od wschodu – natomiast południowy, który zachował się w całości – rozebrano i zrekonstruowano w skróconej formie. Budynki nadal służą tym razem współczesnej Państwowej Straży Pożarnej.

Kościół parafialny św. Karola Boromeusza – ul. Chłodna 21

Świątynia parafii świętego Andrzeja Apostoła pod wezwaniem Karola Boromeusza została zbudowana w latach 1841-1849 według planów Henryka Marconiego. Na miejscu, na którym dziś wznosi się kościół, znajdował się w latach 1820-1840 plac Pod Lwem wywodzący swe miano od wizerunku lwa na fasadzie stojącego u zbiegu ulicy Chłodnej i Waliców dworu wojewody Bazylego Walickiego. Był on postacią zasłużoną – członkiem Komisji Dobrego Porządku.

Neorenesansowy kościół powstał z fundacji Klementyny z Sanguszków Małachowskiej, z dotacji rządu Królestwa Polskiego oraz z ofiar składanych przez parafian. Był on wzorowany na rzymskiej bazylice Santa Maria Maggiore, dlatego też posiada wyraźne formy Odrodzenia włoskiego. Trzynawowe, bazylikowe wnętrze o płaskim sklepieniu dźwiganym przez korynckie kolumny ma prezbiterium zamknięte absydą. Z pierwotnego wyposażenia zachowały się ołtarze w nawach bocznych projektowane przez Władysława Marconiego w 1887 roku pomimo tego, że Niemcy wysadzili zarówno je jak i prezbiterium po klęsce powstania 1944. Ołtarz główny natomiast nie przetrwał wojny. Po jej zakończeniu w prezbiterium zawieszono obraz „Męczeństwo świętego Andrzeja autorstwa Michaela Willmana.

Fasadę budynku zdobią rzeźby przedstawiające Ojców Kościoła dłuta Ludwika Kaufmana i Pawła Malińskiego. W niszach na zewnątrz świątyni usytuowane są kamienne rzeźby patronów polskich pierwotnie wykonane przez Teofila Godeckiego, Tadeusza Czajkowskiego i Tadeusza Szczerkiewicza. Przy czym należy dodać, że część rzeźb jest oryginalnych, natomiast te które nie przetrwały zawieruchy wojennej zostały ponownie odkute w 1967 roku.

Usytuowanie rzeźb na zewnątrz świątyni zrodziło anegdotę, że jest to najmniejsza świątynia w Warszawie, ponieważ nawet dla świętych jest zbyt mało miejsca wewnątrz kościoła.

Na skwerku przed świątynią stoi brązowa statua Matki Boskiej Łaskawej ufundowana przez Salomeę Lentzką. Została ona odlana przez Andrzeja Pruszyńskiego w 1889 roku w zakładzie Braci Łopieńskich.

Kamienica pod Zegarem – ulica Chłodna 20

Kamienica ta wzięła swoją nazwę od wkomponowanego w fasadę budynku zegara. Została ona zbudowana w stylu secesyjnym według projektu Józefa Czerwińskiego i Wacława Heppena w latach 1912-1913. Podczas drugiej wojny światowej znalazła się w obszarze zajmowanym przez getto warszawskie. Do końca 1941 roku w kamienicy mieszkał prezes Judenratu, Adam Czerniaków.

Kamienica podczas powstania warszawskiego została tylko nieznacznie uszkodzona. Po wojnie rozebrano ostatnią kondygnację oraz półokrągłe zwieńczenie. Kamienica jest jednym z niewielu zachowanych budynków secesyjnych w Warszawie.

Warsaw Trade Tower – ulica Chłodna 51

Warsaw Trade Tower – Warszawska Wieża Handlowa jest drugim pod względem wysokości wieżowcem Warszawy. Została ona zbudowana w latach 1997 – 1999 roku przez koreański koncern Daewoo według projektu pracowni Wyszyński, Majewski, Hermanowicz & RTKL Architekci.

Na jego pierwszych dwóch kondygnacjach znajduje się centrum handlowe. Kolejne piętra wzwyż zajmują biura. Trzy kondygnacje podziemne pełnią funkcję parkingu na trzysta samochodów. Budynek posiada wznoszącą się dwudziesto cztero metrową iglicę. Jest to metalowy maszt zakończony anteną przekaźnikową, rozpoczynający się na wysokości trzydziestego drugiego piętra.

Fundament Warsaw Trade Tower sięga jedenaście metrów pod ziemię. Cały budynek opiera się na stu pięćdziesięciu sześciu palach. Centralnym elementem konstrukcji jest żelbetowy trzon, w którego wnętrzu znajdują się szybkie windy (osiągające prędkość 25,2 km/h) i wszystkie niezbędne instalacje, dzięki którym budynek stał się jednym z najbardziej nowoczesnych w Warszawie. Jest najwyższym budynkiem w Warszawie i w Polsce do linii dachu – sto osiemdziesiąt cztery metry. Wraz z iglicą mierzy dwieście osiem metrów.

Budynek Warsaw Trade Tower znajduje się w części ulicy Chłodnej, która jak do tej pory nie doczekała się odbudowy. Pozostaje żywić nadzieję, że ten stan rzeczy się w przyszłości zmieni. Szkoda by było, aby pozostałe interesujące miejsca historyczne uległy zatarciu i zapomnieniu w wyniku rzekomego braku środków finansowych…